Phrases
Nature
203 phrases
matahom ang kinaiyahan sa among lugar.
ENNature in our place is beautiful.
Example
Bisita ngari, matahom ang kinaiyahan sa among lugar.
ang pag-atiman sa kinaiyahan responsibilidad sa tanan.
ENTaking care of nature is everyone's responsibility.
nagbuslot ang bagyo sa atong lugar.
ENThe typhoon hit our area.
init kaayo ang init sa adlaw.
ENThe sun's heat is very intense.
Example
Init kaayo ang init sa adlaw, ayaw na lang mugawas.
pang-ulan na ang panganod.
ENThe clouds look like it's going to rain.
Example
Pang-ulan na ang panganod, magdala ug payong.
nagburak ang sampaguita.
ENThe sampaguita is blooming.
Example
Nagburak ang sampaguita sa among garden.
nanghunlak ang yuta sa bundok.
ENThe mountainside collapsed/landslide occurred.
hubas na ang suba.
ENThe river has dried up.
Example
Hubas na ang suba tungod sa tag-init.
nagpangisda sila sa dagat.
ENThey went fishing at sea.
baho ang tubig sa estero.
ENThe water in the canal smells bad.
Example
Baho ang tubig sa estero tungod sa basura.
nagsabak ang kawayan sa hangin.
ENThe bamboo swayed in the wind.
lami ang utanon gikan sa uma.
ENVegetables from the farm are delicious.
Example
Lami ang utanon gikan sa uma kay presko pa.
nagtipon ang mga langgam sa sanga.
ENBirds gathered on the branch.
mapuslanon ang dahon sa lagundi.
ENThe leaves of lagundi are useful/medicinal.
Example
Mapuslanon ang dahon sa lagundi para sa ubo.
nagpananom siya ug kamote.
ENHe/She planted sweet potatoes.
Example
Nagpananom siya ug kamote sa luyo sa balay.
ang coral reef napuno sa isda.
ENThe coral reef is full of fish.
madag-um ang langit karon.
ENThe sky is overcast today.
Example
Madag-um ang langit karon, basin moundang ang ulan.
nangawat ang unggoy sa niyog.
ENThe monkey stole coconuts.
tag-umok ang yuta sa uma.
ENThe soil in the farm is moist.
Example
Tag-umok ang yuta sa uma, maayo na pananom.
hilom ang dagat karong buntag.
ENThe sea is calm this morning.
nagtanom sila ug palay sa patag.
ENThey planted rice in the lowland field.
ang alon sa dagat dako kaayo.
ENThe waves of the sea are very big.
Example
Ang alon sa dagat dako kaayo, ayaw nalang molangoy.
nangamatay ang mga isda sa polusyon.
ENThe fish died due to pollution.
lupad-lupad ang mga alibangbang sa hardin.
ENButterflies are fluttering in the garden.
naghabol ang mga ulod sa dahon.
ENWorms are eating through the leaves.
Example
Naghabol ang mga ulod sa dahon sa akong tanom.
halayo pa ang bagyo apan mag-andam na.
ENThe typhoon is still far but let's prepare already.
naningkamot sila sa pagtanim ug kahoy.
ENThey are striving to plant trees.
mabaho ang dagat sa basura.
ENThe sea smells bad because of garbage.
Example
Mabaho ang dagat sa basura nga gisabwag sa mga tawo.
nagdungo ang barko sa pantalan.
ENThe boat docked at the pier.
nagpangita ug uhong sa lasang.
ENLooking for mushrooms in the forest.
Example
Nagpangita ug uhong sa lasang ang mga bata.
ngitngit ang gab-i apan hayag ang buwan.
ENThe night is dark but the moon is bright.
gigapas na nila ang humay.
ENThey have already harvested the rice.
nagtubo ang sagbot sa uma.
ENWeeds are growing in the farm.
Example
Nagtubo ang sagbot sa uma, kinahanglan nang limpyohon.
lamig ang hangin sa kabukiran.
ENThe wind in the mountains is cold.
naglibot ang halas sa kahoy.
ENThe snake coiled around the tree.
Example
Naglibot ang halas sa kahoy, pagbantay.
ang tilapia sagad nga gipatubo sa bato-bato.
ENTilapia is commonly raised in fishponds.
nanghinog na ang mangga.
ENThe mangoes are already ripe.
Example
Nanghinog na ang mangga, pitas na nato.
gipangputol nila ang mga kahoy sa lasang.
ENThey cut down the trees in the forest.
ang dugong nagpuyo sa dagat.
ENThe dugong lives in the sea.
Example
Ang dugong nagpuyo sa dagat ug protektado kini sa balaod.
mabusog ang yuta dinhi sa probinsya.
ENThe soil here in the province is fertile.
namuklad ang dahon sa tingpamulak.
ENThe leaves bloomed in spring/flowering season.
nagtan-aw kami sa pagsalop sa adlaw.
ENWe watched the sunset.
Example
Nagtan-aw kami sa pagsalop sa adlaw sa baybayon.
ang ambon sa buntag presko kaayo.
ENThe morning mist/dew is very refreshing.
nagpatubo siya ug mga utanon sa atubangan.
ENHe/She grew vegetables in front of the house.
ang bakaw importante sa baybayon.
ENMangroves are important along the coast.
Example
Ang bakaw importante sa baybayon para mapugngan ang erosyon.
nanabog ang mga ibon sa kabukiran.
ENBirds were disturbed/flew away in the mountains.
nagdakop ug alimango sa lapyahan.
ENCatching crabs in the mudflat.
Example
Nagdakop ug alimango sa lapyahan ang mga bata kagahapon.
puno sa luto ang kapatagan human sa bagyo.
ENThe lowlands are full of mud after the typhoon.
nangatay ang mga tanom sa sobrang init.
ENThe plants wilted from too much heat.
Example
Nangatay ang mga tanom sa sobrang init, diligahan ta.
nagbugwak ang tubig sa busay.
ENWater gushed from the waterfall.